TY - JOUR A1 - Saryusz-Wolska, Magdalena T1 - Recenzja: "Travelling Concepts for the Study of Culture"/ Birgit Neumann, Ansgar Nünning (eds.). Berlin: PVerlag Walter de Gruyter, 2012. ISBN 978-3110227611 N2 - Książka „Travelling concepts for the study of culture" jest ciekawa nie tylko ze względu na dwadzieścia zawartych w niej artykułów, omawiających różne pojęcia oraz ich zastosowanie w badaniach kultury i wędrówki między różnymi dyscyplinami i epokami. Warto się jej przyjrzeć także jako świadectwu problemów, z jakimi borykają się dyskursy naukowe funkcjonujące na styku kultur i języków. Większość autorów tekstów opublikowanych w „Travelling concepts…" wywodzi się mianowicie z niemieckiego kręgu kulturowego i językowego. W kilku wypadkach trudno ocenić to na podstawie notki biograficznej, gdyż są wśród nich osoby o bardzo mobilnych życiorysach naukowych. Niemniej, siedemnaścioro spośród dziewiętnaściorga autorów podaje niemiecką afiliację. Ponieważ teksty nie zawierają informacji o tłumaczach, należy wyjść z założenia, że przeważnie pisali oni w obcym języku, czyli angielskim. Właśnie takie publikacje, wydawane w międzynarodowych wydawnictwach i pisane w językach kongresowych, stawiane są od jakiegoś czasu za wzór polskim humanistom. W praktyce oznacza to, że wielu badaczy pisze w innym języku niż myśli lub daje swoje teksty do tłumaczenia. „Travelling concepts" pozwala przyjrzeć się takim działaniom i omówić związane z nimi problemy. Y1 - 2016 U6 - http://nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn:nbn:de:kobv:521-opus4-11881 ER - TY - JOUR A1 - Saryusz-Wolska, Magdalena T1 - Recenzja: "Polish Film and the Holocaust. Politics and Memory"/ Marek Haltof. New York: Berghahn Books, 2012. ISBN 9780857453563 N2 - Reprezentacje Holokaustu należą do najlepiej zbadanych tematów współczesnego filmoznawstwa, ale polskie kino wciąż pozostaje na marginesie zainteresowań międzynarodowego środowiska akademickiego. Dzieje się tak zapewne dlatego, że filmy te są słabo dostępne zagranicą – czy to ze względu na nieodpowiednią dystrybucję wydań DVD, czy też z uwagi na brak lub słabe tłumaczenia ścieżek dialogowych na języki obce. Należy więc docenić wysiłek Marka Haltofa, który w swojej książce kompleksowo naświetla wątki Holokaustu w filmach polskich twórców. Trzeba jednak od razu podkreślić: nie jest to publikacja dla polskiego czytelnika, który większość zawartych w niej tez odnajdzie w rodzimej literaturze. Specyfika adresatów wyznacza także konstrukcję pracy, w której autor zdecydował się przedstawić „wszystkie istotne filmy, a nie tylko kilka dobrze znanych przykładów" (s. 5). Y1 - 2015 U6 - http://nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn:nbn:de:kobv:521-opus4-8357 ER - TY - JOUR A1 - Saryusz-Wolska, Magdalena T1 - Recenzja: "The construction of European Holocaust Memory. German and Polish Cinema after 1989"/ Małgorzata Pakier. Frankfurt am Main: Peter Lang. ISBN 9783631619032 N2 - Wydawałoby się, że o filmowych reprezentacjach Holokaustu nie można powiedzieć już wiele nowego. A jednak można – jak dowodzi książka Małgorzaty Pakier. Autorka wybiera perspektywę komparatystyczną, zestawiając ze sobą filmy polskie i niemieckie w kontekście procesów europeizacji pamięci o Zagładzie. „Opierając się na porównawczej analizie polskich i niemieckich filmów o Holokauście – deklaruje – a także na debatach, które im towarzyszyły, zamierzam zidentyfikować różne narracje historyczne dotyczące Holokaustu i wojny w tych dwóch krajach oraz przedstawić dynamiczny obraz współczesnych procesów konstruowania pamięci publicznej w Europie." (s. 14) Książka nie omawia więc filmów w kontekście polsko-niemieckim, raczej dzieła z tych dwóch krajów traktowane są jako studia przypadków pamięci europejskiej, której – jak dowiadujmy się w zakończeniu – właściwe nie ma. „Pomimo kilku trendów ponadnarodowych, nie istnieje jeden obowiązujący dla wszystkich model radzenia sobie z przeszłością" (s. 163) – konkluduje Pakier. Y1 - 2014 U6 - http://nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn:nbn:de:kobv:521-opus4-7696 ER - TY - JOUR A1 - Saryusz-Wolska, Magdalena T1 - Recenzja: "Die Erinnerung an Flucht und Vertreibung. Ein Handbuch der Medien und Praktiken" / Stephan Scholz, Maren Röger, Bill Niven (red.). Paderborn: Ferdinand Schöningh, 2015. ISBN: 978-3-506-77266-4 N2 - Książka pod redakcją Stephana Scholza, Maren Röger i Billa Nivena jest imponującym przeglądem różnych form upamiętnienia ucieczki i wypędzenia w niemieckiej kulturze powojennej – w RFN, NRD i po zjednoczeniu. Zawiera 35 tekstów, napisanych wedle analogicznego schematu i omawiających najróżniejsze zjawiska związane ze zbiorową pamięcią o wysiedleniach – począwszy od lokalnych praktyk, przywiązanych do konkretnych miejsc i osób, a skończywszy na elementach kultury masowej. Są więc teksty o ustnych opowieściach, nazwach ulic, pomnikach, mapach, muzyce, jubileuszach, radiu, prasie lokalnej i ponadregionalnej, filmie, internecie itd. W języku polskim trudno znaleźć określenie na formę Handbucha, który jest znacznie bardziej rozbudowany niż encyklopedie i leksykony, wyjaśnia zjawiska dogłębniej i operuje większą liczbą przykładów, ale też jest nieporównanie bardziej spójny, konsekwentny i kompletny niż „zwyczajne" tomy zbiorowe. Y1 - 2017 U6 - http://nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn:nbn:de:kobv:521-opus4-9553 ER -